basket سبد استعلام
منو

ورق سیاه چیست و انواع آن کدام اند؟

1400/11/03 257 بازدید 0 دیدگاه
مقاله
ورق سیاه چیست؟

ورق سیاه یک مقطع فولادی مهم است که در صنایع مختلف کاربرد گسترده ای دارد. حالا ممکن است این سوال برایتان پیش می آید که ورق سیاه چیست؟ 
آهن به علت خواص ویژه خود از جمله مقاومت و استحکام، یک فلز پرکاربرد در دنیاست. آهن با فلزات دیگر ترکیب شده و به انواع متفاوتی از ورق تبدیل شده که ورق سیاه یکی از انواع آن ها است.
از ورق سیاه به عنوان ماده اولیه در تولید محصولات فولادی دیگر مانند لوله و پروفیل و لوازم خورو استفاده می کنند. قبل از خرید و یا مصرف ورق سیاه بهتر است بدانید که ورق سیاه چیست؟ چگونه تولید می شود؟ چه مزایا و معایبی دارد؟ و انواع آن کدام اند؟ از این رو برای رسیدن به پاسخ این سوالات با ما همراه باشید.

 

 

ورق سیاه چیست؟

ورق سیاه طی فرایند نورد گرم در محیط بسیار داغ کوره و در دمای بالاتر از 930 درجه سانتی گراد تولید می شود. جالب است بدانید که ورق سیاه با توجه به روش تولید آن از طریق نورد گرم با نام ورق نورد گرم نیز رایج است.
این ورق در ضخامت های مختلف و بالاتر از ورق های سرد تهیه می شود. به علاوه عامل ضخامت در تعیین قیمت ورق سیاه بسیار موثر است. طوری که هرچه ورق ضخیم تر باشد قیمت آن نیز بیشتر می شود.
از آنجایی که ورق سیاه در دمای بالا تولید می شود، سطح خارجی آن در طی پروسه تولید به صورت مات و تیره درآمده و به همین دلیل به آن ورق سیاه می گویند. این ورق در دو حالت رول و شیت به بازار عرضه می شود.

ورق سیاه چیست؟

مراحل تولید ورق سیاه

 
ورق سیاه نیز مانند تمامی مقاطع فولادی طی سلسله مراتبی تولید می شود که در این قسمت به شرح آن پرداخته ایم:


1.    در مرحله نخست اسلب را به منظور رفع نقص های ساختاری در کوره های پیش گرم با دمای 1300 درجه سانتی گراد قرار می دهند. میزان گرما در این مرحله از اهمیت بالایی برخوردار است.
2.    سپس طی فرایندی اسلب را خنک کرده و لایه های ضخیم اکسیدی که در کوره پیش گرم بر روی اسلب ایجاد شده را می زدایند.
3.    در گام بعدی اسلب به وسیله دستگاه پرس فشرده می شود تا ضخامت و عرض مورد نظر بدست آید.
4.    پس از اتمام عملیات فشردگی، ضخامت اسلب از طریق غلتک ها کاهش می یابد.
5.    در این مرحله اسلب نازک شده وارد جعبه کلاف شده و به دور خود پیچیده می شود. جعبه کلاف علاوه بر افزایش سرعت تولید، باعث هم سطح شدن ورق نیز می شود.
6.    پس از آن کلاف را باز کرده و ابتدا و انتهای آن را به کمک دستگاه گیوتین جدا می کنند.
7.    دوباره در این قسمت از روند تولید اکسید زدایی صورت می گیرد.
8.    در این مرحله نورد پایانی بر روی ورق انجام می شود که طی آن ورق با سرعت 10 الی 20 متر بر ثانیه از میان قفسه های نورد می گذرد. همچنین خواص مکانیکی ورق نیز در این قسمت بهبود می یابد.
9.    مجددا عملیات خنک کاری و پایین آوردن دمای ورق صورت می گیرد و بعد از آن پیچش و رول کردن ورق انجام می شود.
10.    در پایان نیز ورق را که به صورت رول بسته بندی شده، قبل از ارسال به بازار وزن می کنند.

مراحل تولید ورق سیاه

مشخصات ورق سیاه

ورق سیاه از لحاظ ظاهری دارای مشخصات منحصر به فرد خود می باشد. همانطور که در قسمت های قبل اشاره کردیم این ورق بر خلاف ورق های روغنی از ظاهری مات برخوردار است. سطح آن نیز کاملا صاف نبوده و کمی خشن است. سایر مشخصات ورق سیاه نیز به شرح زیر می باشد:

  • ضخامت

به طور کلی ورق سیاه از ضخامت 2 میلی متر تا 100 میلی متر تولید می شود که این مقدار بسته به کارخانه تولید کننده متغیر است. در نظر داشته باشید که ضخامت این ورق با قیمت نهایی آن رابطه مستقیم دارد. طوری که که هرچه ضخامت بالاتر رود قیمت نیز افزایش می یابد. 
شما می توانید لیست قیمت ورق سیاه بر اساس کارخانه های تولید کننده و ضخامت های مختلف از جمله ورق سیاه 2 میل و ورق سیاه یک میل را در صفحه قیمت ورق سیاه مشاهده نمایید. 

  • ابعاد

ورق های سیاه معمولا در ابعاد 1، 1.5، 1.25 و 2 متر تولید می شوند. البته ابعاد سفارشی این نوع ورق نیز وجود دارد که با توجه به سفارش خریدار ورق را در ابعاد مورد نظر برش می زنند. ابعاد ورق سیاه نیز مانند ضخامت آن در تعیین قیمت موثر می باشد.

مشخصات ورق سیاه بر اساس حالت آن

انواع ورق سیاه

ورق های سیاه انواع متفاوتی دارند که از لحاظ ظاهر، کاربرد و فولاد بکار رفته در آن ها دسته بندی می شوند. در ادامه به بررسی هر کدام می پردازیم:

انواع ورق سیاه بر اساس شکل ظاهری:

  •  ورق سیاه رول، (کویل یا کلاف)

مشخصات این ورق ها شامل ضخامت، عرض و طول آن ها است. ورق های رول شده با ضخامت 1.5 تا 15 میلی متر بوده و عرض های 1000، 1250، 1500 و 2000 تولید می شوند. لازم به ذکر است از آنجایی که این ورق ها به صورت رول هستند، هیچ محدودیتی برای طول آن ها وجود ندارد.

  •  ورق سیاه شیت یا فابریک

معمولا ورق های سیاه فابریک از سمت خریدار سفارش داده می شوند و در ابعاد مورد نظر برش می خورند. اما این ورق ها به صورت آماده نیز در بازار موجود می باشند که ضخامتی بالای 3 میلی متر و ابعاد استانداردی مانند 2*1 متر، 2.5*1.25 متر، 12*2 متر، 6*2 متر، 6*1 متر و 6*1.5 متر دارند. قیمت ورق سیاه برش خورده می تواند با توجه به سفارشی بودن آن نسبت به نوع رول یا کلاف آن بیشتر باشد.

انواع ورق سیاه بر اساس ترکیب فولادی:

  •  ورق سیاه معمولی

ورق سیاه معمولی دارای گرید st37 است. میزان سختی این ورق بستگی به میزان کربن آن دارد. از آنجایی که میزان کربن در ورق سیاه st37 کم می باشد بنابراین از مقاومت کمتری نیز برخودار است. از کاربرد این ورق می توان به استفاده آن در صنعت ساختمان سازی اشاره کرد.

  • ورق سیاه صنعتی

ورق سیاه صنعتی با گرید st52 دارای درصد کربن بیشتری می باشد. به همین علت این ورق در شرایط ضروری استحکام بیشتری از خود نشان می دهد. ورق st52 با توجه به سختی بالا در صنایع سنگین که نیاز به تحمل فشار بیشتری است کاربرد فراوانی دارد.
البته بجز کربن عناصر دیگری در ورق سیاه با استاندارد های st37 و st52 وجود دارد که شامل:
فسفر، گوگرد، سیلسیم و منگنز است.

انواع ورق سیاه کدام اند؟

 

انواع ورق سیاه بر اساس آلیاژ مصرفی

ورق های سیاه را بر اساس استاندارد نیز می توان طبقه بندی کرد که هر کدام خواص و کاربرد به خصوصی دارند. در ادامه به توضیح هر کدام می پردازیم:

  • ورق سیاه st37: ورق سیاهی که با این استاندارد تولید می‌شود عمدتا برای ساختمان سازی مناسب است. همچنین در ساخت مقاطعی مانند نبشی، ناودانی، پروفیل، میلگرد و تیرآهن نیز کاربرد دارد. از ویژگی های ورق سیاه st37 می توان به قابلیت جوش پذیری آن اشاره کرد.

 

  •  ورق سیاه st52: ورق سیاه با گرید st52 در صنایع کاربرد بیشتری دارد. این ورق معمولا با ابعاد 6*1.5 متر و 6*2 متر تهیه می شود. ترکیب عناصر شیمیایی مانند سیلیسیوم، منگنز، فسفر و گوگرد در این ورق باعث شده تا از خواص ارتجاعی، جوش پذیری و مقاومت بالا برخوردار باشد.

 

  • ورق سیاه a516: ورق a516 میزان کربن بالایی دارد و نسبت به دو ورق قبلی سخت تر است. از این رو در صنعت نفت و گاز، پتروشیمی و ساخت مخازن تحت فشار مورد استفاده قرار می گیرد. چهار درجه کیفی برای این ورق تعیین شده که عبارت اند از:

                1. a516 gr 55

                2. a516 gr 60

                3. a516 gr 65

                4. a516 gr 70

 

  •  ورق a283: ورق a283 از انواع ورق های سیاه کم کربن تحت استاندار ASTM می باشد که از مقاومت نسبتا کمی برخوردار است. از آنجایی که این ورق طی فرآیند نورد گرم بوسیله غلطک های فشار بالا تولید می شود از خاصیت جوش پذیری و فرم پذیری خوبی برخوردار است.

 

عناصر آلیاژی تشکیل‌دهنده‌ی ورق A283 باید در کوره‌ های رو باز، کوره های اکسیژن بازی یا الکتریکی، گداخته و پالایش شوند. عملیات حرارت و آنالیز این ورق باید به گونه ‌ای انجام شود که فولاد بدست آمده با ترکیب شیمیایی موردنیاز از عناصر کربن، منگنز، فسفر، گوگرد، سیلیکون و مس هماهنگی داشته باشد.

 

همچنین، آزمایشات کششی بر روی نمونه‌های فولادی این ورق انجام می شود تا مشخص شود که نمونه‌ها مطابق مقادیر مورد نیاز برای استحکام کششی، نقطه تسلیم و افزایش طول باشند. این فولاد در انواع مختلفی نظیر صفحه، سیم ‌پیچ، لوله و محصولات سازه ‌ای مانند مقاطع فولادی و تیرآهن تولید می‌شود.

 

ورق A283 چهار گرید مختلف دارد که هر کدام تحت عنوان یک محصول جداگانه نامگذاری می‌شوند. این چهار گرید عبارتند از: گریدهای A، B، C و D. مهم‌ترین دلیل در نامگذاری متفاوت این گریدها، تفاوت در مقدار کربن به کار رفته در آن ها است.

 

گریدهای مختلف این ورق معمولا در ضخامت 6 تا 150 میلی‌متر به فروش می‌رسند. عرض این ورق‌ ها نیز از 1.5 تا 4.1 میلی‌متر متغیر است. به علاوه ورق A283 با طول 6 تا 20 میلی‌متر در بازار موجود است.

از بهترین تولید کننده های این نوع ورق می‌توان به کارخانه فولاد مبارکه اصفهان با عرض ۱۵۰۰ و اکسین اهواز با عرض ۲۰۰۰ اشاره کرد.

 

  • ورق a36: آلیاژ a36 نزدیک ترین آلیاژ به a283 است. این نوع ورق با توجه به ترکیبات خاص خود یعنی کربن، سیلیسیوم، منگنز و فسفر چقرمگی بالایی دارد و در برابر آب شور مقاومت خوبی از خود نشان می‌دهد. ورق a36 در تعمیرات کشتی ها و شناور های فلزی نیز بسیار مورد استفاده قرار می‌گیرد.

 

  • ورق ck45: این ورق به عنوان ماده اولیه برای ساخت ابزارآلات فولادی استفاده می‌شود. میزان کربن در ورق ck45 کم می‌باشد به همین دلیل در مقابل خوردگی مقاومت کمی دارد. عمده کاربرد این ورق در تولید میل لنگ های صنعتی، شفت های تراشکاری و محور پمپ ها است.

مزیت های ورق سیاه 

ورق سیاه با توجه به خصوصیات خود مزایایی دارد که مورد توجه خریداران است. مزایای ورق سیاه را می توان در موارد زیر نام برد:
    استحکام کششی بالا
    خواص مکانیکی بهبود یافته
    قابلیت ارتجاع پذیری
    چقرمگی زیاد (سختی)
    قابلیت چکش خواری
    مدت زمان کوتاه در تولید

مزیت های ورق سیاه

معایب ورق سیاه

از مهم ترین معایب ورق سیاه می‌توان به زنگ زدگی آن اشاره کرد. از آنجایی که سطح ورق سیاه با مواد زد زنگ پوشانده نشده احتمال زنگ زدگی آن در محیط های مختلف به خصوص محیط های مرطوب بالا می‌باشد. از این رو بهتر است که در هنگام استفاده از آن این نکته را در نظر داشته باشید.

نتیجه گیری 

همانطور که در قسمت های قبل گفته شد ورق سیاه یک نوع ورق گرم فولادی است که در دمای بالا تولید می‌شود. گرمای زیاد کوره و نحوه تولید باعث شده که این ورق ظاهری مات و تیره داشته و از ظرافت کافی برخوردار نباشد. 
همچنین این ورق فلزی با توجه به مشخصات و خصوصیات خود کاربرد های متفاوتی نیز دارد. بنابراین پیش از خرید این مقطع فولادی نسبت به جزئیات آن اطلاعات لازم را کسب نمایید. ما در این مقاله سعی کردیم درباره ورق سیاه به طور کامل توضیح دهیم. امیدواریم که این مطالب برایتان مفید بوده باشد و در انتخاب این ورق به شما کمک کند. 
حتما دیدگاه ها و سوالات خود را در قسمت نظرات با ما به اشتراک بگذارید. همچنین می توانید با شماره 62999080-021 داخلی 200 تماس بگیرید و از طریق ارتباط با کارشناسان مهد فولاد مشاوره تخصصی رایگان دریافت نمایید.

مقالات مرتبط

سوالات متداول

ورق سیاه از لحاظ ظاهری دارای سطحی مات و تقریبا خشن است. و به دو صورت رول شده و فابریک عرضه می شود.

ورق سیاه از لحاظ ظاهری به دو صورت رول و فابریک و از لحاظ ترکیب فولادی در دو نوع ورق سیاه معمولی با آلیاژ st37 و ورق سیاه صنعتی با آلیاژ st52 ساخته می شود.

ورق آهن سیاه همان ورق سیاه فولادی است. این ورق که حاصل از فرایند نورد گرم است، ظاهری مات و خشن داشته و در ابعاد و ضخامت های مختلف تولید می شود.

شما می توانید لیست قیمت بروز رسانی شده ورق سیاه به تفکیک کارخانه های مختلف را در صفحه ورق سیاه ببینید.

نظرات

name
email
جستجو
search
پشتیبانی

شما میتوانید از طریق واتس اپ و یا تماس تلفنی بصورت رایگان از کارشناسان ما مشاوره بگیرید