basket سبد استعلام
منو

ورق گرم چیست؟

1400/11/30 211 بازدید 0 دیدگاه
مقاله
ورق گرم چیست؟

ورق گرم به عنوان یکی از پرکاربردترین محصولات فولادی در کشور طی فرآیند نورد گرم تولید می‌شود. این ورق توسط کارخانه‌های مختلف با ابعاد و ضخامت‌های متفاوتی عرضه می‌شود. هر یک از انواع ورق گرم براساس نوع ساخت و آلیاژ بکاررفته در آن‌ها، ویژگی‌ها و کاربردهای متفاوتی دارند. پیش از خرید و استفاده از ورق گرم لازم است با ماهیت آن آشنا شده و درباره مشخصات، انواع مختلف، کاربردها و مزایا و معایب آن اطلاعات کافی داشته باشید. به جهت آگاهی از این اطلاعات این مقاله را تا پایان مطالعه نمایید.

 

ورق گرم چیست؟

ورق گرم یک ورق فولادی است که در ابعاد و ضخامت‌های مختلف به صورت رول و فابریک (برش خورده) به فروش می رسد. این ورق به نام ورق سیاه نیز مشهور است زیرا در طی فرآیند نورد گرم، ظاهری مات، تیره و خشن پیدا می‌کند.

 

ورق گرم چگونه تولید می‌شود؟

فرآیند ساخت ورق گرم به صورت زیر است:

  • مرحله اول: کوره پیش گرم ( نورد گرم)

در این مرحله تختال یا اسلب وارد کوره پیش گرم با دمای 1300 درجه سانتی گراد می‌شود. با این کار تمام نقص‌های ساختاری تختال که حاصل از عملیات ریخته گری است رفع می شود.

 

  • مرحله دوم: نورد اولیه ( نورد خشن)

پس از کوره پیش گرم اسلب به سمت قفسه‌های نورد خشن می‌رود و لایه‌های ضخیم اکسیدی آن با فشار آب جدا شده، یا به عبارتی اسلب پوسته زدایی می‌شود. سپس تختال به وسیله دستگاه پرس فشرده می‌شود و ضخامت آن از طریق غلتک‌ها تا 75% کاهش می‌یابد. این کاهش ضخامت، افزایش پهنا را به دنبال دارد که غلتک‌های عمودی آن را کنترل می‌کنند.

  • مرحله سوم: جعبه کلاف

در این مرحله اسلب نازک پس از ورود به جعبه کلاف به دور خود می پیچد. پس از مدتی، ورق از جعبه کلاف خارج شده و دوباره طی عملیات اکسید زدایی آماده نورد نهایی می‌شود. جعبه کلاف با هدف شکستن پوسته‌ها، یکنواختی دمای ورق و افزایش ظرفیت، در بین نورد اولیه و نورد نهایی قرار دارد و موجب افزایش سرعت تولید می‌شود.

 

  • مرحله چهارم: نورد پایانی (قفسه های نورد)

در مرحله نورد نهایی ورق فولادی با سرعت 10 الی 20 متر بر ثانیه به طور پی‌درپی از بین قفسه های نورد عبور می‌کند. گفتنی است که خواص مکانیکی ورق در این مرحله بهبود می‌باید.

 

  • مرحله پنجم: عملیات خنک کاری (میز خنک کننده)

ورق‌ فولادی پس از خروج از قفسه‌های نورد به سمت میز خنک کننده می‌رود تا دمای آن‌ کاهش یابد.

  • مرحله ششم: کلاف پیچ

در پایان نیز ورق‌ وارد مرحله کلاف پیچ می‌شود و پس از پیچش و رول‌کردن و بسته بندی، آماده عرضه به بازار است.

مراحل تولید ورق گرم فولادی

مشخصات ظاهری و فنی ورق گرم

ورق گرم دارای مشخصاتی است که به شناخت درست آن کمک می‌کند. مشخصات ظاهری و فنی ورق گرم را به تفکیک در زیر شرح داده ایم:


مشخصات ظاهری ورق گرم

پیش‌تر گفتیم که ورق گرم به دلیل فر‌آیند تولید خود، دارای سطحی مات و نسبتا خشن است. درواقع ظاهر این ورق برعکس ورق روغنی است زیرا ورق روغنی از ظاهری صاف و براق برخوردار است. همچنین لبه‌های تیز ورق گرم را می‌توان به مشخصات ظاهری آن اضافه کرد.

مشخصات ظاهری ورق گرم

مشخصات فنی ورق گرم

به طور کلی ورق گرم به دو صورت رول و فابریک تولید و عرضه می‌شود. حالت رول این ورق دارای طیف گسترده‌ای از ابعاد و ضخامت است و طبق سفارش مشتری می‌توان آن را برش زد. اما حالت فابریک آن طبق ابعاد مشخص تولیدشده و قابل برش زدن نیست. افزون بر این‌ها ورق گرم از لحاظ فنی دارای ابعاد، ضخامت و استانداردهای متنوع است. همچنین ورق‌های تولید شده از کارخانه‌های سازنده می‌توانند مشخصات فنی متفاوتی داشته باشند. در ادامه به توضیح هر کدام از این مشخصات می‌پردازیم:

 

   1. ابعاد ورق گرم

ابعاد این ورق را می‌توان به دو عامل طول و عرض تفکیک کرد. برای ورق گرم رول شده محدودیتی از لحاظ طول وجود ندارد، عرض هم شامل 1، 1.25، 1.5 و 2 متر است. در مورد ورق‌ فابریک باید گفت که به دلیل طویل بودن در هر سایز یا ابعادی قابل سفارش است اما برخی از ابعاد آن کاربرد بیشتری دارد. مثل ابعاد 2000*1000، 6000*1000، 2500*1250، 6000*1500، 6000*2000 و 12000*2000 میلی متر.

ابعاد ورق گرم در بازار

   2. ضخامت ورق گرم

ضخامت ورق گرم کویل یا رول شده از 1.5 میلی‌متر شروع می‌شود و تا 15 میلی‌متر پایان می‌یابد. ورق‌های گرم به صورت فابریک نیز بالای 3 میلی‌متر ضخامت دارند.

 

   3. استاندارد ورق گرم

ورق گرم توسط کارخانه‌های داخلی تحت استاندارد آلمان (DIN EN 10027) و آمریکا (ASTM) تولید می‌شود .افزون بر این موارد ورق‌های گرم ترکیبات شیمیایی مختلفی دارند که جدول آن در این قسمت قابل مشاهده است.

جدول 1- ترکیب شیمیایی تعدادی از آلیاژهای مورد استفاده در ورق‌های گرم

جدول ترکیبات شیمیایی آلیاژ های ورق گرم

انواع ورق گرم فولادی

انواع ورق گرم را می‌توان به سه دسته ورق سیاه، ورق آلیاژی و ورق آجدار تقسیم کرد. هر کدام از این ورق‌ها خصوصیات و مشخصات منحصر به فردی دارند که در ادامه هر کدام را شرح می‌دهیم.

 

   1. ورق سیاه

ورق سیاه اصلی‌ترین نوع ورق گرم است که در چهار گرید ST37 ST44 ،ST52  و ST60 ساخته می شود و دو گرید ویژه آن یعنی st37 و st52 پرکاربرد است. ورق سیاه معمولی با آلیاژ st37 به عنوان پر فروش‌ترین نوع ورق گرم در بازار، میزان کربن کمی دارد. این ورق به دلیل میزان کربن کم از استحکام کمی برخوردار است اما با این وجود برای مصارف ساختمانی مناسب است. ورق سیاه صنعتی با آلیاژ st52 کربن بیشتری دارد، از این رو مقاومت آن نیز بیشتر است. وجود عناصر سیلیسیوم و منگنز فراوان در ورق st52 باعث شده تا این ورق نسبت به سایر نوع های ST، وزن بیشتری را تحمل نماید و در برابر پیچش و خمش محکم‌تر باشد. همان‌طور که از نام این ورق پیداست عمدتا در مصارف صنعتی برای ساخت سدها و مخازن مورد استفاده قرار می‌گیرد. همچنین تنش تسلیم این ورق 3600 kg/cm2 و تنش نهایی آن 5200 kg/cm2 است.

ورق سیاه موجود در بازار

 

 2. ورق آلیاژی

یکی دیگر از انواع ورق گرم در بازار آهن، ورق آلیاژی نام است. برای ساخت انواع ورق آلیاژی چهار نوع آلیاژ بکار استفاده می‌شود. هرکدام از این ورق ها با توجه به نوع آلیاژ کاربرد مختلفی دارند. همچنین گفتنی است که قیمت ورق آلیاژی بسته به میزان عرضه و تقاضا متفاوت است. در ادامه هر یک از انواع ورق آلیاژی را بررسی می‌کنیم.

ورق آلیاژی موجود در بازار

  • ورق آلیاژی A516 

ورق A516 تحت استاندارد ASTM آمریکا تولید می‌شود. این ورق دارای مقدار کربن بالایی است که عنصرها دیگر مثل فسفر و گوگرد نیز به مقدار خیلی کم در آن وجود دارد. عناصر دیگر مانند منگنز و سیلیکون نیز به اندازه مجاز در ساختار این نوع ورق سیاه وجود دارد که منجر به ایجاد خواص خمش و مرغوبیت فراتر این نوع ورق فولادی می‌شود. شاخصه اصلی این آلیاژ مقاومت در برابر حرارت است که باعث شده در ساخت مخازن حرارتی با دمای کار بالا استفاده شود. شایان به ذکر است که ورق A516 در چهار گرید 55، 60، 65، 70 و 75 ساخته می‌شود که هر کدام خواص مکانیکی متفاوتی دارند. از دیگر خواص این ورق می‌توان به ساخت پل‌ها، قطعات خودرو و کامیون و تیرهای برق اشاره کرد. کارخانه‌های اکسین، کاویان و فولاد مبارکه از تولید کنندگان اصلی این محصول هستند.

خواص مکانیکی آلیاژ a516 در گریدهای مختلف را می‌توانید در جدول زیر مشاهده نمایید.

مشخصات مکانیکی آلیاژ a516

  • ورق آلیاژی A283

ورق A283 یک نوع ورق فولادی با استحکام کششی کم و متوسط است. این ورق طی فرآیند نورد گرم توسط غلتک‌‌های با فشار بالا تولید می‌شود. ورق A283 از قابلیت جوشکاری و خمشی مناسبی برخوردار بوده و‌ در ساخت دیگ بخار و مخازن تحت فشار با درجه حرارت کم کاربرد دارد. ورق A283 چهار گرید مختلف دارد که هر کدام تحت عنوان یک محصول جداگانه نامگذاری می‌شوند. این چهار گرید عبارت اند از:  A، B، C و D. مهم‌ترین دلیل نامگذاری این گریدها، تفاوت در مقدار کربن به کار رفته در آن‌ها است. گریدهای مختلف این ورق معمولا در ضخامت 6 تا 150 میلی‌متر به فروش می‌رسند. عرض این ورق‌ها نیز از 1.5 تا 4.1 میلی‌متر متغیر است. به علاوه ورق A283 با طول 6 تا 20 میلی‌متر در بازار موجود است. در ایران دو کارخانه فولاد مبارکه اصفهان و اکسین اهواز ورق آلیاژی A283 را تولید می‌کنند. روند استحکام، روند تنش تسلیم و روند افزایش طول این ورق به صورت زیر است:

  • روند استحکام  A<B<C<D
  • روند تنش تسلیم A<B<C<D
  • روند افزایش طول A<B<C<D

 نتایج بالا به فراخور بالاتر بودن درصد کربن است.

 

  • ورق آلیاژی CK45

ورق  CK45 یک نوع ورق فولادی است که در مواردی همچون ساخت و تولید میل لنگ‌های صنعتی، شفت‌های تراشکاری و محور پمپ‌ها استفاده می‌شود. این ورق مقدار کربن کمی دارد و به همین دلیل مقاومت آن در برابر خوردگی و زنگ زدگی کم است. اما با این حال ورق CK45 بهترین متریال فولادی برای تهیه ابزارآلات فولادی است. از دیگر کاربرد‌های این ورق می‌توان به ساخت چاقو، چکش و میله‌های اتصال دهنده سازه اشاره کرد.

ورق آلیاژی ck45

  • ورق آلیاژی A36

ورق A36 یکی دیگر از انواع ورق آلیاژی با درصد کربن کم است. از قابلیت‌های این ورق می‌توان چقرمگی بالا، استحکام خمشی و مقاومت به آب شور را بیان کرد. ورق A36 در مواردی که مقاومت به خوردگی مدنظر باشد، به صورت گالوانیزه شده عرضه می‌شود. عمده مصارف این ورق در تعمیرات کشتی‌ها و ساخت شناورهای فلزی است. همچنین این ورق با توجه به کاربردی که دارد با نام ورق دریایی نیز شناخته می‌شود.

 تا به اینجا درباره انواع ورق آلیاژی صحبت کردیم. در ادامه مقاله با توضیح دو نوع دیگر از ورق گرم یعنی ورق آجدار و ورق ضدسایش همراه ما باشید.

   3. ورق آجدار

ورق آجدار حاصل از فرآیند آج‌سازی بر روی ورق سیاه است. سطح این ورق، برجستگی‌هایی با اشکال متفاوت دارد. اصلی‌ترین وظیفه ورق آجدار، ایجاد اصطکاک و جلوگیری از لغزش است. ورق آجدار مقاومت و اصطکاک بالایی دارد و در دیواره‌های آسانسور، پله های اضطراری، راهروهای مترو، ایستگاه‌های اتوبوس و مواردی از این قبیل استفاده می‌شود. جالب است بدانید که این ورق با نام‌های ورق شطرنجی و ورق برجسته نیز شناخته می‌شود. قیمت ورق آجدار بسته به شرایط بازار و میزان عرضه و تقاضا متغیر است.

ورق آجدار موجود در بازار

    4. ورق ضد سایش

به طور کلی هدف اصلی از تولید ورق ضدسایش، مقاومت در برابر خوردگی و سایش است. این ورق در پنج نوع دورستات، ولدوکس، دیلیدور و راک استار تولید می‌شود که نامشان برگرفته از نام تولیدکنندگان آن‌ها است. ویژگی بارز ورق‌های ضدسایش قابلیت جوش پذیری و سختی بالا است.

به علاوه قیمت ورق ضد سایش به عرضه و تقاضا در بازار بستگی دارد. بیشترین کاربرد این ورق در موارد زیر است:

  • ساخت ماشین آلات و ابزار آلات کشاورزی
  • تولید انواع گاوصندوق
  • ساخت نوار نقاله
  • ساخت چرخ دنده و بیل‌های مکانیکی

 

ورق گرم b چیست؟

ورق b یا همان ورق گرم HB یکی دیگر از انواع ورق گرم است که نسبت به سایرین کمتر شناخته شده است. این ورق با عرض‌های 1200 و 1250 میلی‌متر و ضخامت 4 میلی‌متر تولید می‌شود. مشخصه ورق گرم B سطح فلس‌دار و مستطیل شکل آن است. در مواقعی که ورق گرم b سرد شود ممکن است شکل مستطیلی آن تغییر کند.

 

ورق گرم c چیست؟

ورق گرم c در ضخامت های 5 و 6 میلی‌متر و عرض‌های 1300، 1350، 1400 و 1450 روانه بازار مقاطع فولادی می‌شود. این ورق با نام ورق گرم HC نیز رایج است.

کاربرد های ورق گرم

ورق گرم بیشتر در مواقعی کاربرد دارد که دقت ابعادی و سطح صاف و صیقلی مدنظر نباشد. همچنین این ورق به دلیل ظاهر منحصر به فرد خود، یعنی سطح تقریبا ناصاف و خاکستری رنگ، گاهی برای ساخت مجسمه‌های هنری مناسب است. به طور کلی ورق‌های گرم در صنایع زیادی کاربرد دارند اما چند مورد از اصلی‌ترین آن‌ها به شرح زیر است:

  • ساخت مخزن و دیگ بخار، ماشین آلات صنعتی، کشتی و خودرو
  • ساختمان سازی‌ها و تولید مقاطع فولادی مانند پروفیل‌های باز و بسته

سایر کاربردهای رایج انواع ورق گرم در فهرست زیر آمده است:

  • پل سازی، اسکله سازی و شناورسازی
  • ساخت ریل‌های راه آهن، تیرهای برق
  • تولید میله‌های اتصال‌دهنده سازه
  • بخش‌های محکم و با دوام خودروها
  • ساخت چاقو و چکش
  • ساخت شفت، بوش و میل لنگ

 

ورق گالوانیزه گرم چیست؟

منظور از ورق گالوانیزه گرم، آبکاری این فلز با لایه‌ی روی و ایجاد کربنات روی بر سطح آن است. کربنات روی ماده‌ای است که در هنگام زنگ زدگی یا خوردگی از فولاد مراقبت می‌کند. در فرآیند گالوانیزاسیون، سطح ورق را با فلز روی ((ZN به طور کامل می‌پوشانند. ضخامت زیاد فلز روی موجب مقاومت بالای ورق گرم در برابر زنگ زدگی می‌شود.

ورق گالوانیزه گرم در کارخانه مقاطع فولادی

مزایا و معایب ورق گرم

اولین مزیت این ورق کوتاه بودن فرآیند ساخت آن و مقرون به صرفه بودن نسبت به ورق‌ سرد است. به علاوه این ورق فرم پذیری خوبی دارد که این موضوع توجه بسیاری از خریداران را جلب کرده است. از مهم‌ترین معایب ورق گرم می‌توان به سطح زبر و خشن و نداشتن دقت ابعادی بالا اشاره کرد. اما با این حال ورق گرم برای پروژه‌هایی که ظاهر ورق و تلرانس ابعادی در آن اهمیت زیادی ندارد گزینه بسیار خوبی است.

کارخانه های تولید کننده ورق گرم

در ایران کارخانه‌های زیادی در زمینه تولید ورق گرم فعالیت می‌کنند. چندی از این تولیدکنندگان را به ترتیب از لحاظ بالاترین قیمت و کیفیت در این قسمت نام می‌بریم:

  • فولاد اکسین اهواز
  • فولاد مبارکه اصفهان
  • فولاد کاویان اهواز
  • فولاد گیلان
  • فولاد قطعات
  • فولاد خرم آباد

 

کلام پایانی

همان طور که در این مقاله گفتیم ورق‌ گرم حاصل از فرآیند نورد گرم است و انواع آن مشخصات، ویژگی‌ها و کاربردهای متفاوتی دارد. ساده‌ترین راه برای شناخت ورق گرم، ظاهر مات و سطح زبر آن است. در این مقاله سعی کردیم تمامی اطلاعات لازم درباره ورق گرم را در اختیار شما قرار دهیم. اما می‌توانید برای دریافت مشاوره رایگان از کارشناسان مجرب و همچنین خرید انواع ورق گرم با بهترین قیمت و کیفت با شماره روبرو تماس بگیرید: ۶۲۹۹۹۰۸۰ داخلی 200

چنانچه سوالی در این زمینه دارید یا نظر و اطلاعاتی که می تواند متن ما را جامع‌تر کند. لطفا در قسمت نظرات با ما در میان بگذارید، ما در اسرع وقت پاسخگوی شما عزیزان هستیم.

 

مقالات مرتبط

سوالات متداول

ورق گرم از طریق فرایند نورد گرم و قرار دادن شمش فولادی در کوره با دمای بسیار بالا ساخته می شود.

ورق گرم انواع مختلفی دارد که عبارت اند از: ورق سیاه، ورق آلیاژی و ورق آجدار و ورق ضد سایش.

نظرات

name
email
جستجو
search
پشتیبانی

شما میتوانید از طریق واتس اپ و یا تماس تلفنی بصورت رایگان از کارشناسان ما مشاوره بگیرید