basket سبد استعلام
منو

ورق گرم چیست؟

1400/11/30 106 بازدید 0 دیدگاه
مقاله
ورق گرم چیست؟

ورق گرم به عنوان یکی از پرکاربرد ترین محصولات فولادی در کشور طی فرایند نورد گرم تولید می شود. این ورق توسط تعداد زیادی از کارخانه های داخلی در انواع مختلف تهیه می شود. هر یک از انواع ورق گرم براساس نوع ساخت و آلیاژ بکار رفته در آن ها، ویژگی ها و کاربرد های متفاوتی دارند. پیش از خرید و استفاده از ورق گرم باید با ماهیت آن آشنا شده و درباره مشخصات، انواع مختلف، کاربرد ها و مزایا و معایب آن اطلاعات کافی داشته باشید. به جهت آگاهی از این اطلاعات تا پایان مقاله همراه ما باشید.

 

 

ورق گرم چیست؟

ورق گرم یک ورق فولادی است که در ابعاد و ضخامت های مختلف به صورت رول و فابریک (برش خورده) به فروش می رسد. این ورق در فرایند تولید به روش نورد گرم ظاهری مات و خشن پیدا کرده که از این رو به نام ورق سیاه مشهور است.

 

ورق گرم چگونه تولید می شود؟

فرایند ساخت ورق گرم را می توانید در این قسمت مطالعه نمایید:

  • مرحله اول: کوره پیش گرم ( نورد گرم)

در این مرحله تختال یا اسلب وارد کوره پیش گرم با دمای 1300 درجه سانتی گراد می شود. با این کار تمام نقص های ساختاری تختال که حاصل از عملیات ریخته گری آن است رفع می شود.

 

  • مرحله دوم: نورد اولیه ( نورد خشن)

پس از کوره پیش گرم اسلب به سمت قفسه های نورد خشن می رود و لایه های ضخیم اکسیدی آن با فشار آب جدا شده و یا به عبارتی اسلب پوسته زدایی می شود. سپس تختال یا اسلب به وسیله دستگاه پرس فشرده شده و ضخامت آن از طریق غلتک ها تا 75% کاهش می یابد. این کاهش ضخامت، افزایش پهنا را به دنبال دارد که غلتک های عمودی آن را کنترل می کنند.

 

  • مرحله سوم: جعبه کلاف

در این مرحله اسلب نازک شده یا همان ورق حاصل از نورد خشن وارد جعبه کلاف شده و به دور خود می پیچد. پس از مدتی، ورق از جعبه کلاف خارج شده و دوباره طی عملیات اکسید زدایی آماده نورد نهایی می شود. جعبه کلاف با هدف شکستن پوسته ها، یکنواختی دمای ورق و افزایش ظرفیت در بین نورد اولیه و نورد نهایی قرار دارد. به علاوه موجب افزایش سرعت تولید نیز می شود.

 

  • مرحله چهارم: نورد پایانی (قفسه های نورد)

در مرحله نورد نهایی ورق فولادی با سرعت 10 الی 20 متر بر ثانیه به طور پی در پی از بین قفسه های نورد عبور می کند. گفتنی است که خواص مکانیکی ورق در این مرحله بهبود می باید.

 

  • مرحله پنجم: عملیات خنک کاری (میز خنک کننده)

ورق ها پس از خروج از قفسه های نورد به سمت میز خنک کننده می روند تا دمای آن ها کاهش یابد.

 

  • مرحله ششم: کلاف پیچ

در پایان نیز ورق ها وارد مرحله کلاف پیچ شده تا پس از پیچش و رول کردن و بسته بندی آماده عرضه در بازار شوند.

مراحل تولید ورق گرم فولادی

مشخصات ظاهری و فنی ورق گرم

ورق گرم دارای مشخصاتی است که به شناخت درست آن کمک می کند. مشخصات ظاهری و فنی ورق گرم را به تفکیک در زیر شرح داده ایم:


مشخصات ظاهری ورق گرم

درباره مشخصات ظاهری ورق گرم باید گفت که این ورق به دلیل فرایند تولید خود دارای سطحی مات و نسبتا خشن است. درواقع ظاهر این ورق برعکس ورق روغنی است چراکه ورق روغنی از ظاهری صاف و براق برخوردار است. لبه های تیز این ورق را نیز می توان به مشخصات ظاهری آن اضافه کرد.

مشخصات ظاهری ورق گرم

مشخصات فنی ورق گرم

به طور کلی ورق گرم به دو صورت رول و فابریک تولید و عرضه می گردد. حالت رول این ورق دارای طیف گسترده ای از ابعاد و ضخامت است و طبق سفارش مشتری می توان آن را برش زد. اما حالت فابریک آن طبق ابعاد مشخص در کارخانه ساخته شده و قابل برش زدن نیست. 


افزون بر این ها ورق گرم از لحاظ فنی دارای ابعاد، ضخامت و استاندارد های متنوع است. همچنین ورق های تولید شده از کارخانه های سازنده نیز می توانند مشخصات فنی متفاوتی داشته باشند. در ادامه به توضیح هر کدام از این مشخصات پرداخته ایم:

 

   1. ابعاد ورق گرم

ابعاد را می توان به دو عامل طول و عرض تفکیک کرد. عامل طول برای ورق های گرم رول شده فاقد محدودیت است و عامل عرض هم برای آن ها شامل 1، 1.25، 1.5 و 2 متر است. در مورد ورق های فابریک باید گفت که به دلیل طویل بودن در هر سایز یا ابعادی قابل سفارش است اما برخی از ابعاد آن بیشتر مورد استفاده قرار می گیرد. مثل ابعاد 2000*1000، 6000*1000، 2500*1250، 6000*1500، 6000*2000 و 12000*2000 میلی متر.

ابعاد ورق گرم در بازار

 

   2. ضخامت ورق گرم

ضخامت ورق گرم رول شده یا کویل از 1.5 شروع می شود و تا 15 میلی متر پایان می یابد. ورق های گرم به صورت فابریک نیز بالای 3 میلیمتر ضخامت دارند.

 

   3. استاندارد ورق گرم

ورق های گرم توسط کارخانه های داخلی تحت استاندارد های آلمان (DIN EN 10027) و آمریکا (ASTM) تولید می شوند.
افزون بر این موارد ورق های گرم ترکیبات شیمیایی مختلفی دارند که جدول آن در این قسمت قابل مشاهده است.

 

جدول 1- ترکیب شیمیایی تعدادی از آلیاژهای مورد استفاده در ورق ها

جدول ترکیبات شیمیایی آلیاژ های ورق گرم

انواع ورق گرم فولادی

انواع ورق گرم را می توان به سه دسته ورق سیاه، ورق آلیاژی و ورق آجدار تقسیم کرد. هر کدام از این ورق ها خصوصیات و مشخصات منحصر به فردی دارند که در ادامه هر کدام را شرح می دهیم.

 

   1. ورق سیاه

ورق سیاه اصلی ترین نوع ورق گرم است که در چهار گرید ST37 ،ST44 ،ST52 و  ST60 ساخته می شود. دو گرید ویژه آن st37 و st52 می باشند که در نوع معمولی و صنعتی در بازار یافت می شود. 
ورق سیاه معمولی با آلیاژ st37 به عنوان پر فروش ترین نوع ورق گرم در بازار، از میزان کربن کمی برخوردار است. این ورق به دلیل میزان کربن کم از استحکام کمی برخوردار است اما با این وجود برای مصارف ساختمانی مناسب می باشد.


ورق سیاه صنعتی با آلیاژ st52 مقدار کربن بیشتری دارد. از این رو از مقاومت بیشتری نیز برخوردار است. وجود عناصر سیلیسیوم و منگنز فراوان در ورق st52 باعث شده تا نسبت به سایر نوع های ST، وزن بیشتری را تحمل نماید و در برابر پیچش و خمش محکم تر باشد. همانطور که از نام این ورق پیداست عمدتا در مصارف صنعتی برای ساخت سد ها و مخازن مورد استفاده قرار می گیرد. همچنین تنش تسلیم این ورق 3600 kg/cm2 و تنش نهایی آن 5200 kg/cm2 است.

ورق سیاه موجود در بازار

   2. ورق آلیاژی

یکی دیگر از انواع ورق گرم در بازار آهن، ورق آلیاژی نام دارد. برای ساخت انواع این ورق چهار نوع آلیاژ بکار می رود. همچنین گفتنی است که قیمت ورق آلیاژی بسته به کیفیت، کاربرد و آلیاژ بکار رفته در آن متفاوت است.  در ادامه هر یک از انواع ورق آلیاژی را بررسی می کنیم. ورق آلیاژی موجود در بازار

  • ورق آلیاژی A516 

ورق A516 تحت استاندارد ASTM آمریکا ساخته شده که با نام PVQ516 نیز شناخته می گردد. این ورق دارای مقدار کربن بالایی است که عنصرها دیگری مثل فسفر و گوگرد نیز به مقدار خیلی کم در آن وجود دارد. عنصرهای دیگری همانند منگنز و سیلیکون نیز به اندازه مجاز در ساختار این نوع ورق سیاه وجود دارد که منجر به ایجاد خواص خمش و مرغوبیت فراتر این نوع ورق فولادی می‌شود. 


شاخصه اصلی این آلیاژ مقاومت در برابر حرارت است که باعث شده در ساخت مخازن حرارتی با دمای کار بالا استفاده شود. شایان به ذکر است که ورق A516 در چهار گرید 55، 60، 65، 70 و 75 ساخته می شود که هر کدام خواص مکانیکی متفاوتی دارند. 
از دیگر خواص این ورق می توان به ساخت پل ها، قطعات خودرو و کامیون و تیر های برق اشاره کرد. کارخانه های اکسین، کاویان و فولاد مبارکه از تولید کنندگان اصلی این محصول هستند.

خواص مکانیکی آلیاژ a516 در گرید های مختلف را می توانید در جدول زیر مشاهده نمایید.

مشخصات مکانیکی آلیاژ a516

  • ورق آلیاژی A283

ورق A283 یک نوع فولاد کربنی با استحکام کششی کم و متوسط است. این ورق فولادی در طی عملیات فرآیند نورد گرم و توسط غلتک‌ های با فشار بالا تولید می شود. ورق A283 از قابلیت جوشکاری و خمشی مناسبی برخوردار بوده و‌ در ساخت دیگ بخار و مخازن تحت فشار با درجه حرارت کم کاربرد دارد.

ورق A283 چهار گرید مختلف دارد که هر کدام تحت عنوان یک محصول جداگانه نامگذاری می‌شوند. این چهار گرید عبارت اند از:  A، B، C و D.

مهم‌ترین دلیل در نامگذاری متفاوت این گریدها، تفاوت در مقدار کربن به کار رفته در آن ها است.

گریدهای مختلف این ورق معمولا در ضخامت 6 تا 150 میلی‌متر به فروش می ‌رسند. عرض این ورق‌ها نیز از 1.5 تا 4.1 میلی‌متر متغیر است. به علاوه ورق A283 با طول 6 تا 20 میلی‌متر در بازار موجود است.

از بهترین تولید کننده های این نوع ورق می‌توان به کارخانه فولاد مبارکه اصفهان با عرض ۱۵۰۰ و اکسین اهواز با عرض ۲۰۰۰ اشاره کرد. روند استحکام، روند تنش تسلیم و روند افزایش طول این ورق به صورت زیر است:

  • روند استحکام  A<B<C<D
  • روند تنش تسلیم A<B<C<D
  • روند افزایش طول A<B<C<D

در نظر داشته باشید که نتایج بالا به فراخور بالاتر بودن درصد کربن است.

 

  • ورق آلیاژی CK45

ورق  CK45 در واقع نوعی فولاد است که کاربرد اصلی آن در مواردی همچون ساخت و تولید میل لنگ های صنعتی، شفت های تراشکاری و محور پمپ ها می باشد. این فولاد به دلیل مقدار کربن کم مقاومت کمتری در برابر خوردگی و زنگ زدگی دارد. اما با این حال ورق CK45 بهترین متریال فولادی برای تهیه ابزارآلات فولادی است. از دیگر کاربرد های این ورق می توان به ساخت چاقو، چکش و میله های اتصال دهنده سازه اشاره کرد.

ورق آلیاژی ck45

  • ورق آلیاژی A36

ورق A36 یکی دیگر از انواع ورق آلیاژی با درصد کربن کم است. از قابلیت های این ورق می توان چقرمگی بالا، استحکام خمشی و مقاومت به آب شور را بیان کرد. ورق A36 در مواردی که مقاومت به خوردگی بالا مد نظر باشد، به صورت گالوانیزه شده نیز عرضه می شود. عمده مصارف این ورق در در تعمیرات کشتی ها و ساخت شناورهای فلزی است. همچنین این ورق با توجه به کاربردی که دارد با نام ورق دریایی نیز شناخته می شود.

 تا به اینجا درباره انواع ورق آلیاژی صحبت کردیم. اما در ادامه با توضیح ورق آجدار و ورق ضد سایش همراه ما باشید.

 

   3. ورق آجدار

ورق آجدار حاصل از انجام فرایند آج سازی بر روی ورق سیاه است. سطح این ورق، برجستگی هایی با اشکال متفاوت دارد. اصلی ترین وظیفه ورق آجدار، ایجاد اصطکاک و جلوگیری از لغزش می باشد.

این ورق دارای مقاومت و اصطکاک بالایی است که در دیوار های آسانسور، پله های اضطراری، راهرو های مترو، ایستگاه های اتوبوس و مواردی از این قبیل استفاده می شود. جالب است بدانید که ورق آجدار با نام های ورق شطرنجی و ورق برجسته نیز شناخته می شود. لازم به ذکر است که قیمت ورق آجدار بسته به ضخامت و ابعاد آن متفاوت است.

ورق آجدار موجود در بازار

    4. ورق ضد سایش

به طور کلی هدف اصلی از تولید این ورق، مقاومت در برابر خوردگی و سایش است. این ورق در پنج نوع دورستات، ولدوکس، دیلیدور و راک استار تولید می شود. ویژگی بارز ورق های ضد سایش قابلیت جوش پذیری و سختی بالا می باشد. به علاوه قیمت ورق ضد سایش بستگی به نوع، ابعاد و ضخامت آن دارد. بیشترین کاربرد این ورق در ساخت موارد زیر است:

  • ماشین آلات و ابزار آلات کشاورزی
  • انواع گاوصندوق
  • نوار نقاله
  • چرخ دنده
  • بیل های مکانیکی

 

ورق گرم b چیست؟

ورق b یا همان ورق گرم HB یکی دیگر از انواع ورق گرم می باشد که نسبت به سایرین کمتر شناخته شده است. ابعاد این ورق شامل عرض های 1200 و 1250 میلیمتر و ضخامت 4 میلی متر می باشد. همچنین سطح فلس دار و مستطیل شکل این ورق از مشخصات بارز آن است. سرد کردن ورق گرم b ممکن است در بعضی مواقع باعث تغییر شکل مستطیلی آن شود.

 

ورق گرم c چیست؟

ورق گرم c در ضخامت های 5 و 6 میلی متر و عرض های 1300، 1350، 1400 و 1450 روانه بازار مقاطع فولادی می شود. این ورق با نام ورق گرم HC نیز رایج است.

 

کاربرد های ورق گرم

ورق گرم بیشتر در مواقعی کاربرد دارد که دقت ابعادی و سطح صاف و صیقلی مدنظر نباشد. همچنین این ورق به دلیل ظاهر منحصر به فرد خود، یعنی سطح تقریبا ناصاف و خاکستری رنگ برای ساخت مجسمه های هنری نیز مناسب است. به طور کلی ورق های گرم در صنایع زیادی کاربرد دارند اما دو مورد از اصلی ترین آن ها به شرح زیر است:

  • ساخت مخزن و دیگ بخار، ماشین آلات صنعتی، کشتی و خودرو
  • ساختمان سازی ها و تولید مقاطع فولادی مانند پروفیل های باز و بسته

 

سایر کاربرد های رایج انواع ورق گرم در فهرست زیر آمده است:

  • پل سازی، اسکله سازی و شناور سازی
  • ساخت ریل های راه آهن، تیر های برق
  • تولید میله های اتصال دهنده سازه
  • بخش های محکم و با دوام خودرو ها
  • ساخت چاقو و چکش
  • ساخت شفت، بوش و میل لنگ

 

ورق گالوانیزه گرم چیست؟

منظور از ورق گالوانیزه گرم، آبکاری این فلز با لایه روی و ایجاد کربنات روی بر سطح آن است. کربنات روی ماده است که در هنگام زنگ زدگی یا خوردگی از فولاد مراقبت می کند. در فرایند گالوانیزاسیون، سطح ورق را با فلز روی ((ZN به طور کامل می پوشانند. ضخامت زیاد فلز روی موجب مقاومت بالای ورق گرم در برابر زنگ زدگی می شود.

ورق گالوانیزه گرم در کارخانه مقاطع فولادی

مزایا و معایب ورق گرم

در مورد مزایای این ورق ابتدا باید گفت که فرایند ساخت آن نسبت به ورق های دیگر کوتاه است. از این رو مقرون به صرفه نیز می باشد. به علاوه این ورق به خوبی فرم می پذیرد که این موضوع توجه بسیاری از خریداران را جلب کرده است.

از مهم ترین معایب ورق گرم می توان به سطح زبر و خشن و نداشتن دقت ابعادی بالا اشاره کرد. اما با این حال ورق گرم برای پروژه هایی که ظاهر ورق و دقت زیاد، چندان اهمیتی ندارد گزینه بسیار خوبی است.

 

کارخانه های تولید کننده ورق گرم

در ایران کارخانه های زیادی در زمینه تولید ورق گرم فعالیت می کنند. چندی از این تولید کنندگان را به ترتیب از لحاظ بالاترین قیمت و کیفیت در این قسمت نام برده ایم:

  • فولاد اکسین اهواز
  • فولاد مبارکه اصفهان
  • فولاد کاویان اهواز
  • فولاد گیلان
  • فولاد قطعات
  • فولاد خرم آباد

 

کلام پایانی

همانطور که در این مقاله گفتیم ورق های گرم حاصل از فرایند نورد گرم هستند و هر کدام مشخصات، ویژگی ها و کاربرد های متفاوتی دارند. به علاوه ساده ترین راه برای شناخت ورق گرم، ظاهر مات و سطح زبر و خشن آن است. در این مقاله سعی کردیم تمامی اطلاعات لازم درباره ورق گرم را در اختیار شما قرار دهیم.

شما می توانید انواع ورق گرم را با بهترین قیمت و کیفیت از مهد فولاد خریداری کرده و از مشاوره تخصصی رایگان و همینطور خدمات پس از فروش کامل نیز بهره مند شوید : ۶۲۹۹۹۰۸۰ داخلی 200

چنانچه سوالی در این زمینه دارید یا نظر و اطلاعاتی دارید که می تواند متن ما را جامع تر کند. لطفا در قسمت نظرات با ما در میان بگذارید، ما در اسرع وقت پاسخگوی شما عزیزان هستیم.

مقالات مرتبط

سوالات متداول

ورق گرم از طریق فرایند نورد گرم و قرار دادن شمش فولادی در کوره با دمای بسیار بالا ساخته می شود.

ورق گرم انواع مختلفی دارد که عبارت اند از: ورق سیاه، ورق آلیاژی و ورق آجدار و ورق ضد سایش.

نظرات

name
email
جستجو
search
پشتیبانی

شما میتوانید از طریق واتس اپ و یا تماس تلفنی بصورت رایگان از کارشناسان ما مشاوره بگیرید